Nakışta dikiş sayısı nedir, süreyi ve fiyatı nasıl etkiler?

Dikiş sayısı neyi ölçer?

Dikiş sayısı, makinenin bir deseni bitirmek için attığı dikişlerin toplamıdır. Her dikişte iğne kumaşa bir kez girer, üst iplik alttaki masura ipliğiyle kilitlenir ve kasnak bir sonraki noktaya kayar. Bir logo nakış işleme işinde bu sayı, logonun makinede ne kadar kalacağını gösteren ilk veridir; kumaşın ne kadar iplik taşıyacağını da kabaca söyler.

Bu sayı bir fiyat listesinde yazan sabit değil, dosyadan çıkan bir ölçüdür. Aynı logo iki farklı dijitalleştirmede farklı sayı verebilir: biri alanı sık dolguyla kapatır, öteki daha seyrek dolgu ve doğru alt dikişle aynı görüntüyü daha az dikişle kurar. Bu yüzden nakış fiyatları konuşulurken önce dosya hazırlanır, kesin sayı ondan sonra ortaya çıkar.

Dikiş sayısı nereden okunur?

Elle sayılmaz. Dijitalleştirme programı her dikişi tek tek üretir ve toplamı raporlar. Makineye giden DST dosyasının başlığında da iki satır bu bilgiyi taşır: ST toplam kayıt sayısını, CO renk değişimi sayısını verir. ST değerine atlama ve renk değişimi kayıtları da girdiği için gerçek dikiş sayısından biraz yüksektir, ama teklif için yeterince yakındır.

Logo henüz dosya değilse sayı yalnızca tahmin edilebilir. Vektör logodan, istenen genişlikten ve kumaştan yola çıkıp alanın ne kadarının dolgu, ne kadarının saten ya da koşu dikişi olacağını kestiririz. Kesin rakam, desen dijitalleştirme bittiğinde dosyadan okunur. DST dosyasının yapısını ve PES’ten farkını DST dosyası rehberinde ayrıca anlattık.

Dikiş sayısını hangi kararlar büyütür?

Sayıyı altı etken belirler. İlki çoğu zaman gözden kaçar: ölçü doğrusal değil, alan olarak büyür. Genişliği iki katına çıkan bir logonun kapladığı alan dört katına çıkar ve dolgulu bir logoda dikiş sayısı da bu oranı izler.

Dikiş türü de hesabı değiştirir. Saten dikiş, yazılarda ve ince hatlarda iki kenar arasında gidip gelen uzun dikişlerle çalışır ve aynı alanı dolguya göre daha az dikişle kapatır. Ama saten sütun genişledikçe uzun iplikler takılmaya açık hâle gelir; geniş alanlar bu yüzden dolgu dikişiyle işlenir. DST formatında tek bir dikiş ya da atlama en fazla 12,1 mm olabilir; daha uzun hareketler birden çok kayda bölünür.

Dikiş sayısı makine süresini nasıl etkiler?

Nakış makinesi dakikadaki devirle çalışır, ama bu hız her desende aynı tutulmaz. Uzun saten dikişlerde, kalın kumaşta ve 3D puff gibi işlerde hız bilerek düşürülür. Yine de temel kural basittir: dikiş sayısı iki katına çıkarsa bir ürünün makinede kalma süresi de ona yakın uzar.

Süreye dikişten başka adımlar da eklenir: her renk değişimi, iplik kesimleri, ürünün kasnağa takılıp çıkarılması, iplik koptuğunda desenin kaldığı yerden yeniden başlatılması. Az dikişli ama çok renkli küçük bir logo bu yüzden beklenenden uzun sürebilir. Çok kafalı makinede aynı desen birkaç üründe aynı anda işlenir; adet büyüdükçe kasnaklama ve kontrol emeği ürün başına küçülür.

Siparişin toplam süresi ise yalnızca dikişe bağlı değildir; numune onayı ve iş sırası da hesaba girer. 10–500 adetlik siparişlerde tipik termin numune onayından sonra 3–5 iş günüdür.

Dikiş sayısı fiyata nasıl yansır?

Nakış fiyatını tek bir sayı belirlemez. Fiyatı dikiş sayısı, renk sayısı, uygulama yeri sayısı, adet ve ürün belirler; teklifi yazılı veririz. Logo dijitalleştirme teklifte ayrıca belirtilir.

Dikiş sayısı bu kalemlerin en doğrudan olanıdır, çünkü makine süresini ve iplik tüketimini belirler. Madeira’nın verdiği pratik hesaba göre 40 numara iplik ve 4 mm dikiş boyuyla her 1.000 dikiş yaklaşık 5 m üst iplik ve 3–3,5 m masura ipliği tüketir. İplik, dikiş sayısıyla doğru orantılı artan ama fiyatın küçük bir parçası olan kalemdir; sayının asıl etkisi makinede geçen süre üzerinden hissedilir.

Sektörde bazı atölyeler fiyatı “bin dikiş” birimiyle anar. Farklı logoları karşılaştırmak için pratik bir kısayoldur, ama tek başına yanıltabilir: aynı dikiş sayısındaki iki logodan biri tek renk ve tek konumdaysa, öteki altı renk ve iki konumdaysa işçilik aynı değildir. Adet de hesabı değiştirir; dijitalleştirme ve numune emeği partinin tamamına yayılır.

Dikiş sayısını düşürmek kaliteyi düşürür mü?

Her zaman değil. Gereğinden sık dolgu kumaşı büzer, logoyu sertleştirir ve süreyi uzatır; densiteyi kumaşa göre ayarlamak hem görüntüyü hem maliyeti iyileştirir. Ama sayıyı düşürmek için alt dikişi kaldırmak ya da dolguyu aşırı seyreltmek, zeminin aralardan görünmesine ve kenarların dalgalanmasına yol açar. Güvenli sadeleştirme logonun kendisinde yapılır:

• Logoyu konumun gerektirdiği ölçüde tutun. Sol göğüs logosu genellikle 7,5–10 cm genişliktedir; daha büyüğü çoğu zaman yalnızca dikiş ekler.
• Geniş zemin dolgularını kaldırın. Logonun zemini, kumaşın kendi rengi olabilir.
• Çok ince ayrıntıları sadeleştirin. 40 numara iplikle okunaklı yazı için harf yüksekliğinin pratik alt sınırı yaklaşık 5 mm’dir.
• Büyük ve düz alanlarda aplike nakış düşünün; kumaş parçası dolgunun yerini alır ve dikiş sayısı düşer.
• Renk geçişlerini ve gölgeleri renk bloklarına çevirin; her geçiş ayrı bir dikiş katmanı demektir.

Sadeleştirme kararını tek başımıza vermeyiz; önerir, farkı numunede gösteririz. Konuma göre ölçü aralıklarını nakış logo ölçüleri rehberinde bir tabloda topladık.

Teklif isterken hangi bilgileri vermelisiniz?

Dosya hazırlanmadan dikiş sayısı ancak tahmin edilebilir; kesin sayı dijitalleştirmeden sonra dosyadan okunur. Tahmini gerçeğe yaklaştıran bilgiler şunlar:

• Logonun vektör dosyası (AI, PDF, SVG ya da CDR); yoksa en yüksek çözünürlüklü görsel
• Her konum için istenen genişlik ya da yükseklik
• Ürün ve kumaş: tişört, polo, polar, havlu, şapka…
• Renk sayısı ve varsa kurumsal renk kodları
• Adet ve ürün başına konum sayısı

Elinizde daha önce işlenmiş bir DST dosyası varsa onu da gönderin; başlığındaki sayı ilk tahmini hızlandırır. Dosyanın sizin kumaşınızda nasıl davrandığını ise yalnızca numune gösterir. Seri üretim, numuneyi onayladıktan sonra başlar; onaylanan numune bütün partinin ölçüsü olur.